حب مقل « 1 » و اطريفل « 2 » مقل « 3 » است . و غذا نخودآب با كندر « 4 » بايد « 5 » دادن « 6 » . باب چهل هشتم « 7 » : در بيماريهاى « 8 » انثيان « 9 » آماس خايه : آب گشنيز تر در هاون اسبريان بايد سودن چندانكه قدرى اسرب با آن سوده شود ؛ طلى بايد كرد . سنگ آسيا و سنگ فسان برهم سوده و « 10 » آب گشنيز تر « 11 » و گلاب طلى « 12 » كردن « 13 » ، نافع بود « 14 » و طبع را نرم داشتن . و « 15 » غذا مزورهء غوره با مغز بادام بايد « 16 » دادن « 17 » .

--> ( 1 ) . مقل : صمغ درخت عظيمى است كه در سواحل درياى عمان و در هندوستان مىرويد . ( قانونچه ، ص 135 ، حواشى مترجم ) ؛ به ضم ميم و سكون قاف ( مخزن الادويه ) ؛ ر . ك : اختيارات بديعى ، ص 422 . ( 2 ) . س : اطريفك . ( 3 ) . م : طرنفل مقل و حب مقل . ( 4 ) . م : گندنا . ( 5 ) . ل و م : - بايد . ( 6 ) . ل : دهند ؛ از اين پس در نسخهء « ل » قسمتى از الاغراض الطبيه ، بدون اشاره به منبع ، رونويسى شده است كه به قرار زير است ( ر . ك . الاغراض الطبيه ، صص 469 - 470 ) : « و چون در مقعد خارش . . . شود سبب آن يا كرم باشد و يا مقدمه ناسور . اگر با خارش ، سوزش پديد نيايد ، نخست . . . باسليق بايد زدن و بر سرين حجامت كردن و بدن به مطبوخ افتيمون و . . . سودا پرهيز كردن و موضع خارش را به روغن مغز زرد . . . تلخ و مقل اندر وى حل . . . طلا بايد كرد . شبت يمانى بريان‌كرده و قطران به هم بسريشند و مقدار يك درم به خرقه نرم بگيرند و حمول سازند و اگر خارش گزنده و سوزنده باشد بورهء ارمنى و زنگار و . . . و سرگين سگ و سرگين گربه و . . . و مازو و حب الاس همه جمع . . . كنند . و اللّه اعلم . . . » . ( 7 ) . س : - چهل و هشتم ؛ م : + از مقالهء دوم . ( 8 ) . م : بيمارى . ( 9 ) . س : انثتن ؛ م : اثنتان . ( 10 ) . س : - آماس خايه ؛ + علاج آن ؛ ل ، م : - آب گشنيز تر سوده و . « . . . اندر بزرگ شدن خايه بر سبيل آماس ؛ علاج اين علت و علاج آماس پستان نورسيدگان يكى است : آب گشنيز تر اندر هاون سرب سوده ، چندانكه لختى سرب سوده شود طلا بايد كرد و سنگ آسياه و سنگ فسان بر هم سوده با آب گشنيز تر يا با گلاب سود دارد » . ( الاغراض الطبيه ، ص 500 ) . ( 11 ) . م : - تر . ( 12 ) . م : + بايد . ( 13 ) . ل : كند . ( 14 ) . س : سود دارد ؛ م : - نافع بود . ( 15 ) . م : - و . ( 16 ) . ل : - بايد . ( 17 ) . ل : دهند .